زندگینامه و دانلود بهترین کتاب‌های ایرج پزشکزاد

زندگینامه ایرج پزشکزاد

ایرج پزشکزاد (Iraj Pezeshkzad) در سال 1306 در تهران به دنیا آمد. پدرش، حسن‌ پزشکزاد، پزشک و مادرش، شاهزاده فکری ارشاد، معلم بود. خانواده‌ای که ایرج پزشکزاد در آن رشد کرد از خانواده‌های فرهیخته به‌شمار می‌آمدند. پدربزرگ مادری او، مؤیدالممالک فکری ارشاد، نمایشنامه‌نویس دوران مشروطه و صاحب روزنامه‌ی صبح صادق و روزنامه‌ی ارشاد بوده است و دایی او، معز دیوان فکری، نمایشنامه‌نویس و از اولین بنیان‌گذاران تئاتر معاصر در ایران. خود ایرج پزشکزاد نیز در ایران و فرانسه در رشته‌ی حقوق تحصیل و به عنوان قاضی دادگستری خدمت کرد. پس از مدتی، از کار در این سمت خسته شد و به استخدام وزارت امور خارجه درآمد.

ایرج پزشکزاد نوشتن را از سال‌ 1330 آغاز کرد. داستان‌های کوتاهی برای نشریات مختلف می‌نوشت و با تخلص و نام مستعار ا. پ. آشنا منتشر می‌کرد. او دست به ترجمه هم زد و نوشته‌های مولیر و فرانسوا ولتر، از نمایشنامه‌نویسان فرانسوی، را به فارسی برگرداند. ایرج پزشکزاد در همان دوران کار در وزارت امور خارجه، ستونی را در نشریه‌ی فردوسی می‌نوشت که به نام «آسمون ریسمون» شهرت یافت. او بخش‌هایی از اثر محبوبش، دایی‌ جان ناپلئون، را در همین مجله به صورت پاورقی منتشر کرد. پس از استقبالی که از آن شد، تصمیم گرفت تا آن را در قالب رمان درآورد.

ایرج پزشکزاد پس از انقلاب ایران به فرانسه مهاجرت کرد. آن دوران را با کار روزنامه‌نگاری سپری کرد و با شاپور بختیار آشنا شد. پزشکزاد علاقه‌ی مشترکشان به حافظ را رشته‌ی این اتحاد و اتفاق می‌دانست.

ایرج پزشکزاد 22 دی سال 1400 در لس‌آنجلس و به دلیل ایست قلبی درگذشت. او در زمان مرگ 94ساله بود و در کنار پسرش، بهمن، زندگی می‌کرد.

بهترین کتاب‌های ایرج پزشکزاد

ایرج پزشکزاد را در ایران به دلیل انتشار کتاب دایی جان ناپلئون می‌شناسند. او علاوه بر نوشتن این اثر طنز، کتاب‌های دیگری مانند ماشاالله خان در بارگاه هارون الرشید، حاج مم جعفر در پاریس، خانواده‌ی نیک‌‌اختر و شهر فرنگ از همه رنگ را در کارنامه‌ی خود دارد. پزشکزاد علاوه بر نوشتن رمان و نمایشنامه، کتاب‌های تاریخی و مقالات سیاسی نیز می‌نوشت و ترجمه هم می‌کرد. ترجمه‌ی آثار ولتر، مولیر، کتاب دزیره از آن‌ماری سلینکو، کتاب دختر گرجی و کتاب زندانی کازابلانکا از موریس دوکبرا، و شوایک: سرباز پاکدل از یاروسلاو هاشک همه از ترجمه‌های ایرج پزشکزاد است.

کتاب دایی‌ جان ناپلئون اولین بار در سال 1349 منتشر شد. داستان از زبان پسری به نام سعید روایت می‌شود که عاشق دختر دایی‌اش، لیلی، شده است. داستان با زبان طنز روایت می‌شود و وقایعی را بازگو می‌کند که این خانواده درگیر آن هستند. کتاب دایی‌ جان ناپلئون به زبان‌های مختلفی از جمله انگلیسی، فرانسوی، اسپانیایی و روسی ترجمه شده است. دیک دیویس، مترجم انگلیسی این اثر، آن را سه‌بار بازنویسی کرد تا توانست طنز اثر را به زبان دوم برگرداند. او دلیل ترجمه‌ی این اثر را آشنا کردن مخاطبان غربی با داستان و رمان طنز ایرانی بیان کرد. 

کتاب ماشاءالله خان در بارگاه هارون الرشید در سال 1337 به چاپ رسید. این کتاب داستان زندگی ماشاءالله خان است. مردی که دربان بانک است و آرزو می‌کند در بغداد و در دوران خلافت هارون‌الرشید زندگی کند، و البته به آرزویش هم می‌رسد. این کتاب با زبان طنز، از مشکلات دوران حکومت عباسیان می‌گوید.

هر دو کتاب دایی‌ جان ناپلئون و ماشاالله خان در بارگاه هارون الرشید تا مدت‌ها اجازه‌ی چاپ نداشتند و نسخه‌های غیرقانونی بسیاری از این آثار در ایران وجود دارد.

کتاب حاج مم جعفر در پاریس در سال 1333 منتشر شد. این کتاب خاطرات نویسنده از سفرش به پاریس به همراه یکی از تاجران ایرانی و در مقام راهنمای اوست.

شما می‌توانید با مراجعه به وب‌سایت کتابراه، برخی از بهترین آثار ایرج پزشکزاد، مانند کتاب صوتی ماشاالله خان در بارگاه هارون الرشید و کتاب صوتی زندانی کازابلانکا، را گوش کنید و لذت ببرید. 

جوایز و افتخارات ایرج پزشکزاد

ایرج پزشکزاد در سال 2014 جایزه‌ی بیتا را از آن خود کرد. این جایزه به همت «بیتا دریاباری»، حامی مالی برنامه‌های ایران‌شناسی دانشگاه استنفورد و کمبریج، تأسیس شده است. سیمین بهبهانی، گلی ترقی، بهرام بیضایی، هوشنگ سیحون، احسان یارشاطر، کیهان کلهر و هوشنگ ابتهاج از جمله برندگان این جایزه هستند.

اقتباس‌های سینمایی از آثار ایرج پزشکزاد

ناصر تقوایی مجموعه‌ی تلویزیونی دایی‌ جان ناپلئون را در سال 1355 ساخت و نمایش داد. این سریال پس از انقلاب ممنوع شد و از تلویزیون ایران پخش نشد. با این حال، هنوز یکی از محبوب‌ترین مجموعه‌های تلویزیونی است. هنرمندان مشهوری مانند غلامحسین نقشینه (دایی جان)، پرویز فنی‌زاده (مش قاسم)، سعید کنگرانی (سعید)، پرویز صیاد (اسدالله میرزا)، محمدعلی کشاورز (جناب سرهنگ)، نصرت‌الله کریمی (آقاجان)، و... در این فیلم ایفای نقش کردند. 

جملات برگزیده ایرج پزشکزاد

من یک روز گرم تابستان، دقیقاً یک سیزده مرداد، حدود ساعت سه و ربع کم بعد از ظهر عاشق شدم. تلخی‌ها و زهر هجری که چشیدم بارها مرا به این فکر انداخت که اگر یک دوازدهم یا یک چهاردهم مرداد بود، شاید این‌طور نمی‌شد. (کتاب دایی جان ناپلئون)