زندگینامه و دانلود بهترین کتاب‌های عبدالحسین زرین کوب

زندگینامه عبدالحسین زرین کوب

عبدالحسین زرین کوب (Abdolhossein Zarrinkoub) ادیب، منتقد ادبی، عرفان‌‌پژوه، مثنوی‌شناس، ایران‌شناس، مورخ و مترجم برجسته‌ی ایران‌زمین 27 اسفند 1301 در شهر بروجرد از خانواده‌ای اصالتاً خوانساری متولد شد.

بعد از گذراندن تحصیلات ابتدایی در بروجرد، عبدالحسین زرین‌ کوب مجبور شد به تهران بیاید، زیرا کلاس ششم متوسطه‌ی شهر بروجرد تعطیل شده بود و او برای ادامه‌ی تحصیل راهی جز ترک زادگاهش نداشت. زرین‌ کوب در رشته‌ی ادبی تحصیل کرد و در 18سالگی تحصیل در دبیرستان را به پایان برد. سپس به زادگاهش بازگشت و تدریس دروس مختلف از جمله تاریخ، جغرافیا، عربی، فلسفه، زبان خارجی و ادبیات را در دبیرستان‌های خرم‌آباد و بروجرد آغاز کرد.

عبدالحسین زرین‌ کوب نخستین کتابش را با عنوان «فلسفه، شعر یا تاریخ تطور شعر و شاعری در ایران» در 22سالگی منتشر کرد. یک سال بعد در آزمون ورودی دانشکده‌ی علوم معقول و منقول و دانشکده‌ی ادبیات حائز رتبه‌ی اول شد و تحصیل در رشته‌ی ادبیات فارسی دانشگاه تهران را آغاز کرد. سال 1327 بود که در مقطع لیسانس با کسب رتبه‌ی اول فارغ‌التحصیل شد و تحصیل در رشته‌ی ادبیات را تا مقطع دکتری در دانشگاه تهران ادامه داد. او رساله‌ی دکترای خود را با عنوان «نقدالشعر، تاریخ و اصول آن» زیر نظر بدیع‌الزمان فروزانفر نوشت و در سال 1324 از آن دفاع کرد.

عبدالحسین زرین‌ کوب در سال 1332 با قمر آریان، پژوهشگر و نویسنده‌ی ایرانی، ازدواج کرد. آریان که خود به یکی از چهره‌های تأثیرگذار ادبیات ایران تبدیل شد، یکی از نخستین زنان فارغ‌التحصیل از دانشکده‌ی ادبیات دانشگاه تهران بود و توانست در مقام استاد دانشگاه نیز فعالیت کند.
زرین‌ کوب و آریان بعد از فارغ‌التحصیلی، به کشورهای مختلفی سفر کردند و مدت زیادی نیز در هند، لبنان و چندین کشور اروپایی و عربی اقامت داشتند.

عبدالحسین زرین‌ کوب بیست‌وچهارم شهریور 1378 در 77سالگی و 13 سال پیش از همسرش در تهران درگذشت.

فعالیت حرفه‌ای دکتر عبدالحسین زرین کوب

عبدالحسین زرین‌ کوب که در دوران دانشجویی خود بسیار درخشان و موفق عمل کرده بود در سال 1330 به همراه گروهی از چهره‌های ادبی مطرح آن زمان از جمله محمد معین، پرویز ناتل خانلری، غلامحسین صدیقی و عباس زریاب خویی در پروژه‌ای برای ترجمه‌ی مقالات دائرة‌المعارف اسلام (طبع هلند) مشارکت داشت.

عبدالحسین زرین‌ کوب تدریس در دانشگاه تهران را از سال 1335 آغاز کرد و در ادامه مدتی مدرس دانشسرای عالی و دانشکده‌ی هنرهای دراماتیک بود. در آن زمان، اندیشه و قلم وی به حدی مورد توجه قرار گرفت که دانشگاه‌های مختلف خارج از کشور نیز از او برای تدریس دعوت کردند. نکته‌ی حائز اهمیت اینکه زرین‌ کوب بین سال‌های 1347 تا 1349 به عنوان استاد مهمان در دانشگاه‌های پرینستون و کالیفرنیای آمریکا تدریس کرد. حضور در دانشگاه‌های خارجی، امکان دسترسی دکتر عبدالحسین زرین‌ کوب به اسناد و منابع مطالعاتی متعدد را فراهم کرد که از آ‌ن‌ها در نگارش کتاب‌ها و مقالات متعدد بهره جست. ضمن اینکه مدیریت بنگاه ترجمه و نشر کتاب نیز یکی دیگر از فعالیت‌های او در این دوران بود.

دکتر عبدالحسین زرین‌ کوب در بسیاری از مجامع علمی بین‌المللی به عنوان نماینده‌ی ایران به ایراد سخنرانی پرداخت. پنجمین کنگره‌‌ی اسلامی در بغداد، بیست‌وششمین کنگره‌‌ی بین‌المللی شرق‌شناسان در دهلی نو، مجمع عمومی سردبیران طرح تاریخ تمدن اقوام آسیای مرکزی در پاریس، کنگره‌‌ی بین‌المللی علوم تاریخی در وین، کنگره‌ی تاریخ ادیان در ژنو، مجلس بزرگداشت حافظ شیرازی در دوشنبه‌ی تاجیکستان، کنگره‌ی بزرگداشت نظامی گنجوی در ایتالیا و آمریکا، و کنگره‌ی بزرگداشت مولوی در مونیخ آلمان برخی از این همایش‌های بین‌المللی هستند. 

بهترین کتاب‌های عبدالحسین زرین کوب

از دکتر عبدالحسین زرین‌ کوب آثار برجسته‌ی متعددی در زمینه‌های متنوع باقی مانده است؛ از ادبیات و نقد ادبی گرفته تا تاریخ و عرفان. از جمله آثار عبدالحسین زرین‌ کوب در حوزه‌ی ادبیات و عرفان می‌توان به کتاب‌های «نقد ادبی»، «با کاروان حُلّه»، «از کوچه‌ی رندان»، «سرّ نی»، «بحر در کوزه»، «پله پله تا ملاقات خدا»، «پیر گنجه در جستجوی ناکجاآباد» و «نامورنامه» اشاره کرد. او در حوزه‌ی تاریخ نیز آثاری چون «دو قرن سکوت»، «بامداد اسلام»، «تاریخ در ترازو»، «تاریخ ایران بعد از اسلام»، «روزگاران» و «آشنایی با تاریخ ایران» را نوشته است.

یکی از شناخته‌شده‌ترین آثار دکتر عبدالحسین زرین‌ کوب، کتاب پله پله تا ملاقات خدا نام دارد که نویسنده در آن به داستان زندگی مولانا جلال‌الدین محمد بلخی از بدو تولد تا پایان زندگی و همچنین اندیشه و سلوک وی پرداخته است. این کتاب با زبانی نسبتاً ساده و در قالب داستان نوشته شده و عبدالحسین زرین‌ کوب برای نگارش آن از مستندات تاریخی بهره گرفته است.

در حوزه‌ی نقد ادبی نیز کتاب با کاروان حله از عبدالحسین زرین‌ کوب بر جای مانده است. این اثر شامل 20 مقاله درباره‌ی 20 شاعر بزرگ از جمله حافظ، فردوسی، رودکی، ناصر خسرو، نظامی، عطار و... است. این کتاب نخستین بار در سال 1343 منتشر شد.

کتاب دو قرن سکوت یکی دیگر از آثار مشهور عبدالحسین زرین‌ کوب است که روایتی از سرگذشت ایرانیان طی دو قرن بعد از حمله‌ی اعراب به این کشور ارائه می‌دهد. این کتاب ابتدا به صورت پاورقی در نشریه‌ی «مهرگان» متعلق به نهاد «جامعه‌ی لیسانسیه‌های دانشسرای عالی» و سپس در قالب یک کتاب منتشر شد. کتاب دو قرن سکوت، با وجود منتقدان زیادی که دارد، یکی از کتاب‌های مهم تاریخی معاصر محسوب می‌شود که مخاطب را با تاریخ ایران در دو قرن بعد از حمله‌ی اعراب و قیام‌های ایرانیان آشنا می‌کند و گزارشی از فرهنگ ایرانی ارائه می‌دهد.

سبک نگارش و دیدگاه‌های عبدالحسین زرین کوب

عبدالحسین زرین‌ کوب از جمله کسانی است که نمی‌توان تلاش‌های فراوانش را برای احیا و بازآفرینی هویت ملی ایران نادیده گرفت. فرهنگ ایرانی و انسانیت برای او از درجه‌ی بالای اهمیت برخوردار بود و بازتاب این توجه را به خوبی می‌توان در آثارش مشاهده کرد.

از مهم‌ترین ویژگی‌های دکتر عبدالحسین زرین‌ کوب می‌توان به نگاه چندبعدی وی در حوزه‌ی تحقیق، پژوهش و نگارش آثارش اشاره کرد. گرچه او را بیشتر به عنوان نویسنده‌ و محقق تاریخ و ادبیات می‌شناسند، او در نقد ادبی، تاریخ‌نگاری و فلسفه‌ی تاریخ نیز تحقیقات زیادی داشت.

با وجود اینکه عبدالحسین زرین‌ کوب در نگارش آثارش به دنبال مسائل ثقیل و چندبعدی می‌رفت، می‌کوشید مطالب پیچیده را نیز با زبانی ساده بیان کند تا مخاطب برای خواندن کتاب تا آخرین صفحه نیز ترغیب شود. این در حالی‌ است که زبان سنگین و پرتکلف بین هم‌عصرانش به شدت رواج داشت. زرین‌ کوب که از اساتید حوزه‌ی ادبیات بود توانست از این دانش خود برای در هم آمیختن نثر ادبی و روان با تحقیقات علمی دقیق بهره بگیرد. همین شیوایی و سادگی نوشتار است که سبک نگارش عبدالحسین زرین‌ کوب را از سایرین متمایز می‌کرد. رعایت انصاف و اعتدال در تفسیر وقایع تاریخی از دیگر ویژگی‌هایی است که می‎‌توان برای اندیشه و قلم دکتر عبدالحسین زرین‌ کوب برشمرد. 

حقایقی جالب درباره عبدالحسین زرین کوب

- قمر آریان و عبدالحسین زرین‌ کوب حدود 9 سال قبل از ازدواج با هم آشنا شده بودند و آن‌طور که آریان در مصاحبه‌ای اعلام کرده بود، زرین‌ کوب در 30سالگی از او خواستگاری کرد و وقتی آریان این موضوع را با پدر خود مطرح کرد، متوجه شد که پدرش به واسطه‌ی مقالاتی که خوانده با زرین‌ کوب آشناست. آقای آریان گفته بود وقتی مقالاتی را که نویسنده‌ی آن‌ها عبدالحسین زرین‌ کوب بود می‌خواندم فکر می‌کردم که این مقالات باید نوشته‌ی مردی 50ساله باشد.

- عبدالحسین زرین‌ کوب، بعد از به پایان رسیدن چاپ اول کتاب دو قرن سکوت، اجازه‌ی تجدید چاپ آن را نداد، زیرا خود پی برده بود که در این کتاب بیش از حد به دفاع از ایران باستان پرداخته است. او چند سالی زمان گذاشت و کتاب را اصلاح کرد و در مقدمه‌ی چاپ جدیدش نوشت: «در جایی که سخن از حقیقت‌جویی است چه ضرورت دارد که من بیهوده از آنچه سابق به خطا پنداشته‌ام دفاع کنم و عناد ناروا ورزم؟»

- طبق وصیت دکتر عبدالحسین زرین‌ کوب، آثار کتابخانه‌ و همچنین انبوهی از دست‌نوشته‌های ایشان به مرکز دائرة‌المعارف بزرگ اسلامی منتقل شد.

- برادر عبدالحسین زرین‌ کوب که وصی اوست، ادعا کرده در زمانی که این نویسنده‌ی سرشناس برای عمل جراحی قلبش در آمریکا حضور داشت، عده‌ای دفترش در دانشگاه تهران را گرفته و آثار و وسایلش را برده بودند که این آثار هرگز پیدا نشدند. او همچنین اعلام کرده بسیاری از مقاله‌های عبدالحسین زرین‌ کوب هنوز منتشر نشده‌اند.